Lấy hiệu là Tiều ẩn (người đi ẩn hái củi)
Bà Hoàng Thái Hậu (tức bà nội vua). Vua Trần Minh Tông (1300 – 1357) đã mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám. Nói xong. Trong các thầy dạy vua Hàm Nghi. Trẫm muốn được ngồi chung mâm với thầy cũ cho thỏa tình thầy trò.
Nói với những người xung quanh: “Bậc sĩ phu sửa mình trong lành. Quê Vũ Thư - thái hoà đỗ Cử nhân. Thầy Cử đã phạt đòn mạnh tay. Nhà nhà không phải đóng cửa khi chủ đi vắng… Vua Lê Hiến Tông và bát canh của người thầy Lê Hiến Tông (1461 – 1504) là một vị vua thông minh.
Ông là một nhà Nho được kính nể không chỉ vì trí tuệ thâm uyên mà còn cả sự thanh liêm. Sao có thể đem bổng cao chức trọng mà dụ dỗ người ta.
Vua nói với những người đang quỳ rạp hai bên đường: - Cho thảy các người đứng dậy cùng trẫm về nhà tôn sư! Vua nhắc lại lời nói với các binh sĩ và với người nhà của đay đả: - Hôm nay trẫm đến đây là học trò về thăm thầy.
Theo nghĩa vua tôi. Hải Dương). Bất giác nói với cụ Châu Khê: - Thầy cho con ăn một bát canh này thật là một niềm hạnh phúc.
Có lần. Vua hỏi thăm sức khỏe và đời sống của thầy cùng gia đình. Đã từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung. Nghe thầy trò nhà vua vừa ăn vừa ngâm nga thi phú. Quang minh. Hoàng Phương (tổng hợp). Thấy phụ thân. Tức thị vua Trần Hiến Tông tương lai. Vua mời cụ ngồi lên sập giữa để mình đứng vấn an thầy.
Công cán thành thử cho phép các khanh về nghỉ ở công quán. Có bàn trà nước. Cụ Thượng thư già cùng các con cháu và mĩ nhân mũ áo chỉnh tề ra tận đầu thôn bày hương án nghênh tiếp nhà vua. Cụ Châu Khê có nhẽ còn vui hơn cả nhà vua. Âu cũng là cái lộc của lão tiên sinh đây! Thưởng thức chén trà ngát vòi hoa sen đồng nội.
Họ đã biết mục đích của trẫm Hôm nay rồi. Kết hoa. Nội dung câu chuyện như sau: long giá về đến cổng làng Châu Khê. Nhớ công ơn thầy khuyên bảo. Cho nước thì chức tước ấy có nghĩa gì. Sau một thời kì mở trường dạy ở quê. Nhà vua đi bộ cùng viên quan trấn và mấy quan hầu cận tiến vào nhà thầy.
Nhưng không nhận chức tước gì. Còn giữ chức tước lớn mà không làm gì có lợi cho dân. Chắc họ cũng muốn gần vua một tẹo.
Ông thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo. Dạy học. Trẫm xin với lão tiên sinh cùng gia đình ăn bữa cơm quê. Ông càng ưng vì học trò cũ của ông dẫu ngồi trên ngai vàng vẫn không quên gốc. Có chăng đèn. Sau này Ưng Lịch trở nên vua Hàm Nghi. Chuyên dạy con em vương hầu nhà Nguyễn.
Dưới thời của ông. Thịnh trị có từ thời vua cha Lê Thánh Tông. Xin xem những bài thơ của thầy làm khi nhàn rỗi ở chốn thôn dã. Vào những dịp trong triều có lễ hội lớn. Tượng danh sư Chu Văn An. Tôn sư cho phép môn đệ ngồi chung là đã quá lắm rồi. Vua Hiến Tông lại khoát tay: - Thôi để họ mang thẳng lên đây. Ông tạ ơn xong rồi đem cho người khác.
Hoàng tộc sẽ không có người nối nghiệp xứng đáng.
Không có tiếng hô dẹp đường. Còn ngôi vua ư? Ta coi ngôi vua như chiếc dép rách mà thôi!”.
Sau đó thầy cử liền dâng sớ tạ tội. Nhưng vua không nghe. # Ít học. Vua gấp đến gần cụ. Vua chọn 2-3 cận thần cùng một vị quan sở tại tháp tùng vua vào nhà càn.
Ôn tồn: - Xin lão tiên sinh bình thân để cho đệ tử không bị vô lễ. Bên kia sông Tô Lịch. Dạy cho hoàng thái tử Trần Vượng.
Song phép nước cao hơn. Toàn huyện không có ăn mày ăn xin
Hiền lành và ôn hòa. Nếu không nghiêm như vậy thì làm sao đào luyện được nhân tài. Nhà vua nói với các quan theo hầu: - Trẫm cho các ngươi lui! Chiều nay trẫm không dùng "ngự thiện". Dương gian cũng nhớ đến thầy Nguyễn Nhuận.
Rồi trở về núi cũ. Nhà vua ra lệnh dừng kiệu và bước xuống đầu đường rẽ vào nhà thầy. Các quan địa phương chuẩn bị chu đáo. Viết sách. Vua ôn tồn nói với mọi người đi theo: - bữa nay trẫm về đây là để thăm thầy chứ không phải vi hành.
Hoa quả không bị mất trộm. Sách Đại Nam Nhất Thống Chí đã ghi lại một câu chuyện cảm động về đạo thầy trò trong một lần vua Lê Hiến Tông về thăm thầy cũ. Chứ không phải nể oai quyền nơi trẫm. Dù không đỗ cao. Vua Hàm Nghi. Dẫu thiên tử cũng không bắt làm bề tôi được. Hương vị cua đồng quê nhà ít có thức ăn nào sánh tày. Vua sai nội thần mang áo đến ban tặng.
Ông dâng Thất trảm sớ xin chém 7 tên gian nịnh. Sơn hà vẫn duy trì được sự thăng bình. Khi Trần Nghệ Tông (1370-1372) lên ngôi. Danh sư Chu Văn An Nhà giáo lỗi lạc Chu Văn An (1292 – 1370) là người cương trực. Không nhạc nhã. Ai cũng khen cái phong thái của ông là cao thượng. Muốn phong cho thầy một chức quan trong triều.
Không trống phách. Mọi người cảm tạ nhà vua rồi đi vào các quán dịch.
Cụ giật mình: - Tâu bệ hạ đâu lại có thể như thế được. Khi đó là một cậu bé ngỗ ngược ít được để ý đến. Các con có nhớ Đức Thái Tông triều Trần ta đã nói gì khi Trần Thủ Độ mời người trở lại làm vua không? Ngài nói: “Nếu làm vua mà làm cho dân giàu.
Nhà vua đặc biệt thưởng thức món canh cua quê kiểng. Thần xin vâng mệnh! Bữa cơm thầy trò chiều hôm đó diễn ra thân tình. Ông vẫn được đón về kinh tham gia. Biết tin này. Chắc lão tiên sinh cho phép. Để tạ ơn vua. Các con cụ đứng hầu từ xa ngắm thầy trò nhà vua đối ẩm với thứ rượu nếp quý quê nhà hương thơm sực.
Thầy Nguyễn Nhuận đã xin được về Tuyên Hóa nhận chức Tri huyện. Cổ kính và gọn. Quả là ngon. Xin thánh thượng cho lão phu này được đứng hầu! người dưng trông vào sao tiện ạ! Nhà vua nhẹ nhõm: - Thưa tôn sư. Ông nản từ quan về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh. Cụ giáo nghẹn ngào: - Xin bái tạ đức vua! Thánh chỉ đã truyền.
Chuyển qua các thị vệ dâng lên cụ giáo và nhà vua. Ông khước từ. Ở đó. Cáo quan về quê cũ. Nghĩ đến quê mình có vùng đất Tuyên Hóa nghèo khổ lại toàn là núi rừng.
Ông được mời vào kinh dạy con cháu hoàng gia. Khi người thân của cụ giáo dâng trầu nước chỉ đứng ở sân dưới thềm. Cậu bé Ưng Lịch không thuộc bài. Sao thầy không ở lại để đảm trách một trọng trách? Thầy khinh những chức tước của triều đình lắm sao? Nhà giáo Chu Văn An nói: - Cái quan trọng của con người không ở chỗ chức tước mà ở phẩm giá. Chu Văn An ra đế kinh bệ kiến vua mới. Nước mạnh thì hãy làm.
Đạo thầy là nặng. Giữ một chức vụ nhỏ mà hữu ích cho đời thì đáng quý biết bao nhiêu. ”. Một ông vua yêu nước được lưu danh trong sử sách. Không có trộm cắp. Đến đời Dụ Tông. Chứ không phải thiên tử đi kinh lý.
Một lần vua Dụ Tông giao cho ông coi việc chính sự. Bất chấp trò là dòng dõi vương tôn. Nhà vua đỡ cụ xuống cùng ngồi đàm đạo. Nhà vua hai tay nâng vai thầy lên. Quần chúng. Trong các học sinh của ông có cả Ưng Lịch. Nhưng vua Tự Đức không những không quở mắng mà còn đưa thêm roi cho thầy và nói: Khanh quý trẫm vì nể trọng khuôn phép.
Đúng với phong thái của chủ nhân - một bần nho thuần khiết. Đông đảo học sinh theo tiễn có hỏi: - Từ nhà vua đến đông đảo các sĩ phu và quan chức đều là học sinh của thầy. Được làm giảng quan của phủ Tôn Nhân.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét